Tak, to już jest koniec

Daphne Todd

Martwy sezon

Rafał Wojaczek

Zjechałem tu nie w porę

Sezon jeszcze nie otwarty

a już miejscowi mówią

że tu się nic nie zacznie

Wczoraj

widziałem wyniesiono w kubełku

pana profesora taki był mały

Tak, tu się ludzie kurczą

oszczędność na jedzeniu

i deskach na trumnę

Pan profesor

Pan profesor to była cała epoka

Ciągnął za sobą nogę

To był ślad

po ostatniej kochance pana profesora

miała na imię Andrzej

Tak, tu już nic się nie zacznie

Tak, zjechałem tu nie w porę

kto żyw

ten umiera pospiesznie

jedną wolną już salę

zamieniono na składzik

pewnie już niedługo

założą tu klamki

Tak, to już jest koniec

Myją korytarz

Pastują podłogi

1965

Słabość jak ciężka choroba

Beznadzieja

Li Qingzhao

Kiedy patrzę w lustro

moja twarz mnie przeraża.

Zrobiłam się taka okropna!

Kiedy wiosna powraca

Opanowuje mnie słabość

Jak ciężka choroba.

Jestem zbyt leniwa

Żeby wąchać nowe kwiaty

Albo pudrować twarz.

Wszystko doprowadza mnie do rozpaczy.

Smutek, który mnie gnębi

Dodaję do nagromadzonych

Zgryzot w dniach dawnych.

Przestraszają mnie lelki swymi dzikimi

krzykami i nie mogę

Wygnać ich z moich uszu.

Czuję gorzkie zażenowanie

Kiedy widzę na firance

Cienie dwóch jaskółek, które się kochają.

Przełożył Czesław Miłosz

**

Kilka słów od Kornelii. Li Qingzhao (1084-1155, to chińska poetka i pisarka z czasów dynastii Song, najwybitniejsza poetka epoki cesarstwa. Po śmierci męża i po rozwodzie z drugim małżonkiem żyła w samotności. Wybrałam ten wiersz, ponieważ ma wspaniały tytuł i wybornie mnie opisuje. Przed lustrem też staję z ogromną abominacją to samej siebie – już nie to, że się starzeję i odkrywam wciąż nowe mikrozmarszczki, ale w ogóle odczuwam autowstręt.

Za to te wersy są o mnie. Z pewnością nie lubię wiosny

Kiedy wiosna powraca

Opanowuje mnie słabość

Jak ciężka choroba.

Jestem zbyt leniwa

Żeby wąchać nowe kwiaty

Albo pudrować twarz.

Wszystko doprowadza mnie do rozpaczy.

Smutek, który mnie gnębi

Dodaję do nagromadzonych

Zgryzot w dniach dawnych.

**

To prawda, smutek obecny, do tego pełno zgryzot z dni minionych. Doskonała beznadzieja. Wszystko doprowadza mnie do rozpaczy. Lelki to lubię. Ich głosy zwiastują śmierć. O ile jednak wiem, w moim ogrodzie nie ma lelków, tylko jakieś słowiki, sikorki czy wróble – raczej prozaiczne ptaki. Te ćwierkanie rzeczywiście mnie drażni. Na szczęście dziś padał śnieg i trochę to wrzaskliwe ptactwo uciszył.

Kochające się jaskółki trudno mi sobie wyobrazić. Na szczęście w przeciwieństwie do udręczonej chińskiej poetki mam internet i duży monitor. Nie muszę podglądać jaskółek, mogę sobie obejrzeć jakiś sadomasochistyczny seans na ekranie. Niestety, na skutek epidemii spotkania na żywo są wykluczone, a jak mnie ktoś przynajmniej raz na miesiąc porządnie nie zbije, to jestem bardziej nieszczęśliwa, niż zwykle. Cóż, w ponurych czasach zarazy doświadczam prawdziwej udręki.

Słońce porażało wodę jak przekleństwo

Wilhelm Kotarbiński. Grób samobójcy

Samobójstwo przy Egg Rock

Sylvia Plath

Poza nim kiełbaski pękały i topiły się

Na rożnach, a bagniste równiny barwy ochry,

Cysterny gazu, kominy fabryk – cały niedoskonały

Krajobraz, którego częścią były jego wnętrzności –

Falował i pulsował w szklistym wynurzeniu.

Słońce porażało wodę jak przekleństwo.

Brakło cienistej jamy do ukrycia,

A jego krew wybijała odwieczny rytm

Jestem, jestem, jestem. Dzieci

Piszczały, gdy grzywy rozbijały się i pył wodny

Zerwany wiatrem z grzbietu fal wirował,

A kundel biegł galopem i przynaglał

Stado mew do wzbicia się nad mierzeją.

Jego ciało głuche i oślepione

Tliło się wyrzucone z odpadkami morza,

Machina dysząca i wiecznie pulsująca.

Muchy wchodzące przez oczodół martwej rai

Brzęczały, atakując sklepienie czaszki.

Słowa w jego książce opuszczały stronice.

Wszystko błyszczało jak czysty papier.

Wszystko kurczyło się w żrącym blasku

Słońca prócz Egg Rock na tle błękitnej pustki.

I wchodząc w wodę słyszał fale

Zapomnienia na rafach przybrzeżnych spienione.

Przełożyła Teresa Truszkowska

Cień śmierci mówi pacierze

Ramon Casas

Mroki

Kazimiera Iłłakowiczówna

W komnacie mojej mroki,

deszcz dzwoni, wichura szaleje.

Złożyłem w grób głęboki

nadzieję.

W komnacie mojej noc...

Nie umiem już płakać, nie umiem!

Że żywa zgasła moc

- rozumiem...

W komnacie mojej cień,

cień śmierci mówi pacierze...

Że wstanie nowy dzień

nie wierzę!

Bywa ból tak zajadły

Emily Dickinson

599

Bywa ból - tak zajadły -

Że wyżera w nas Otchłań -

Potem przykrywa - Odrętwieniem -

Tak aby Pamięć mogła

Obejść - przejść przez nią - po niej -

Jak Lunatyk - stąpający bezpiecznie

Gdzie strąciłyby go oczy otwarte

W gruchoczące - Kość po Kości -

powietrze.
 

Przełożył Stanisław Barańczak

W trującym dymie wspomnień

Modlitwa

Bolesław Leśmian

Za młodych lat szeptałem żarliwie i skrycie

Modlitwę o wydarzeń tragicznych przeżycie –

O łzę, która się w oczach rosiście przechowa

Na pokarm dla mgieł nocnych i na treść – dla słowa.

I nastał dzień, co zgrozą poraził mi duszę –

I musiałem go przeżyć… On wiedział, że muszę…

A już stało za drzwiami to Złe, co niweczy

Szumy mego ogrodu nad gęstwą wszechrzeczy.

Zasłuchany boleśnie w lada szmer na dworze –

Nie wiem, kto w drzwi zapuka? Kto jeszcze przyjść może?

I ze trwogą wspominam, sny tłumiąc bezsterne,

Nieoględnej modlitwy słowa łatwowierne.

Kora zerżnięta od tyłu

Jan Saudek:

Victory at sea

Erotyk

Milena Rytelewska

On jest czuły. Rżnie mnie zawsze

od tyłu, żebym mogła przytulić

się do ściany

**

Krótki komentarz Kornelii. Zazwyczaj nie zamieszczam już komentarzy, a liczbę wpisów drastycznie zredukowałam (najwyżej dwa, trzy na miesiąc). Wszystko bowiem zostało już powiedziane.

Tym razem uczynię wyjątek, ponieważ wydaje mi się, że komentarz jest nieodzowny. Utwór bardzo krótki, z tomiku „Elegia dla niewyskrobanej dziewczynki”. Wiele miesięcy temu te wiersze przysłała mi Magnolia, jedna z moich dwóch czytelniczek. (Tak, zaglądają tu całe dwie osoby, i jeszcze ja oczywiście).

Cóż, utwór brutalny, ilustrujący jeden z mrocznych aspektów niewieściego losu. Akt erotyczny sam w sobie jest dla kobiety w pewnym sensie poniżający, zostaje ona spenetrowana, przeszyta pretensjonalną, ale agresywną bronią, rytualnie zbrukana śliną i spermą, sprowadzona do roli przedmiotu. Pozycja od tyłu jest upokarzająca podwójnie, niewiasta nie widzi twarzy drugiej aktywnej osoby, nie może jej przytulić, pocałować, pozostaje obdarzanie pieszczotami poduszki lub ściany. A takie „rżnięcie zawsze od tyłu”, to już wyjątkowa antyczułość, świadectwo dominacji, manifestacja pogardy.

Cóż, muszę wyznać, że ja lubię taki właśnie rodzaj interakcji. Samo zbliżenie wydaje mi się karykaturalną farsą, degradacją do poziomu szympansa. Nie miałam ochoty patrzeć w twarze partnerów, zlanych cuchnącym potem klientów, występujących w roli mężczyzn „przyjaciółek”. Owszem, może się zdarzyć, że aktywna osoba zechce sforsować niewłaściwe wejście i wtedy mocno boli – ale i tak lepsze to, niż patrzenie w oczy i przyjmowanie obleśnych pocałunków.

Wybrałam ilustrację z dwiema dziewczynami – wbrew wymowie wiersza, ale mężczyzn mam jednoznacznie dosyć. Ponadto utożsamiam się z tą ujeżdżaną, poniżoną – wygląda na tak samo rozjechaną przez życie, jak jak. A osoby silne, aktywne, są zwyczaj są puste intelektualnie jak trąby grzmiące.